Халдашгүй, чөлөөтэй байх эрхийг хамгаалсан шийдвэрээ Үндсэн хуулийн цэц хүчингүй болголоо

Хувь хүн өөрийн халдашгүй байдлыг хамгаалах буюу өөрийгөө хууль бус тагнах үйл ажиллагаанд өртөж байгаа эсэх, хууль бус нууц камерын бичлэгт өртөж байгаа эсэхээ шалгах боломжтой байдаг.

Тиймээс бусад оронд нууц камер илрүүлэгч, чагнах төхөөрөмж илрүүлэгч буюу илрүүлэх зориулалттай техник хэрэгслийг олон нийтэд чөлөөтэй худалдаалдаг. Хамгийн энгийн жишээ нь дэлхийн онлайн худалдааны Amazon.com, ebay.com, alibaba.com зэрэг сайтад Hidden Camera Detector, Spy camer detector, bug hunter зэрэг нэрийн дор эдгээр төхөөрөмжийг худалдаалж байна.

Гэтэл УИХ-аас 2020 оны 1 сарын 10-ны өдөр нэмэлт өөрчлөлт оруулсан Эрүүгийн хуулийн 21.13 дугаар зүйлийн 2-т “...гүйцэтгэх ажлын тусгай техник олж авсан, ашигласан, борлуулсан бол хоёр мянга долоон зуун нэгжээс арван дөрвөн мянган нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр торгох, эсхүл зургаан сараас гурван жил хүртэл хугацаагаар хорих ял шийтгэнэ.” гэсэн хэсэг, Гүйцэтгэх ажлын тухай хуульд 2015 оны 7 сарын 9-ний өдрийн хуулиар шинээр нэмэгдсэн хэсэг болох 6 дугаар зүйлийн 6.3 дахь хэсэг буюу “Гүйцэтгэх ажлын тусгай техник хэрэгсэл гэж ... 'илрүүлэхэд' зориулагдсан техник, тоног төхөөрөмж, түүний бүрдэл хэсэг, программ хангамжийг хэлнэ.” гэсэн хэсэг дээрх боломжийг хязгаарлаж, жирийн иргэн ийм илрүүлэх төхөөрөмж авах, ашиглахыг гэмт хэрэг болгосон.

Иймд иргэн П.Ундрах-Эрдэнэ бид хоёр хамтран Цэцэд мэдээлэл, гомдол гаргасан.

Үүний дагуу 2023.05.17-ны өдөр Цэцийн дунд суудлын хуралдаанаар Гүйцэтгэх ажлын тухай хуулийн 6 дугаар зүйлийн 6.3 дахь хэсэгт "Гүйцэтгэх ажлын тусгай техник хэрэгсэл" гэж мэдээ, өгөгдөл, баримт сэлтийг нууцаар олох, цуглуулах, дамжуулах, хүлээн авах, илрүүлэхэд зориулагдсан техник, тоног төхөөрөмж, түүний бүрдэл хэсэг, программ хангамжийг хэлнэ.” гэж заасны “… илрүүлэх …” гэсэн заалт Монгол Улсын Үндсэн хуулийн Арван зургадугаар зүйлийн 13 дахь заалтад “халдашгүй, чөлөөтэй байх эрхтэй. … Иргэний хувийн ба гэр бүл, захидал харилцааны нууц, орон байрны халдашгүй байдлыг хуулиар хамгаална;”, Арван есдүгээр зүйлийн 1 дэх хэсгийн “Төрөөс хүний эрх, эрх чөлөөг хангахуйц … хууль зүйн болон бусад баталгааг бүрдүүлэх …” гэж заасныг тус тус зөрчсөн болохыг тогтоож улмаар тус заалтыг түдгэлзүүлсэн.

Гэвч Цэцийн энэ шийдвэрийг хүлээн зөвшөөрөх боломжгүй тухай УИХ-ын 2023.06.08-ны өдрийн 41 дүгээр тогтоол гаргасан, Цэцийн их суудлын хуралдаанаар 2023.11.15-ны өдөр гаргасан тогтоолдоо "Үндсэн хуулийн холбогдох заалтыг зөрчсөн гэж үзэх үндэслэл тогтоогдохгүй байна. Хүний эрхийг баталгаажуулах хүрээнд Гүйцэтгэх ажлын тухай хуулийн зохицуулалтыг боловсронгуй болгон нэр томьёог хоёрдмол утгагүйгээр хуульчлах нь зүйтэй байгааг тэмдэглэж байна" гэж дурдаад өмнөх дүгнэлтээ хүчингүй болгосон.

 

Эх сурвалж:

Үндсэн хуулийн цэцийн 2023.05.17-ны дүгнэлтийн албан мэдээ

Үндсэн хуулийн Цэцийн 2023.05.17-ны дүгнэлт

Үндсэн хуулийн Цэцийн дүгнэлтийг хүлээн зөвшөөрөх боломжгүй тухай УИХ-ын 2023.06.08-ны өдрийн 41 дүгээр тогтоол: 

Үндсэн хуулийн Цэцийн 2023.11.15-ны өдрийн тогтоол 

Тус тогтоолын албан бус орчуулга (Judgment of the Constitutional Court)

Read more...

Үзэл бодлоо чөлөөтэй илэрхийлэх эрхийн төлөөх хуульчид

Media Defence байгууллагаас ICNL болон Forum-Asia байгууллагатай хамтран Малайз улсын Куала Лумпур хотод 2023 оны 10 дугаар сарын 3-5-нд зохион байгуулсан үзэл бодлоо чөлөөтэй илэрхийлэх эрхийн төлөө ажилладаг хуульчдад зориулсан сургалтаас олон зүйл сурлаа. Зүүн Өмнөд Азийн хуульч найзуудаас суралцах зүйл бас олон байлаа.

 

Read more...

Хүний хувийн мэдээлэл хамгаалах хууль хэрэгжиж байна уу?

Энэ оны 5 дугаар сарын 01-ний өдрөөс эхлэн Хувь хүний нууцын тухай хууль хүчингүй болсон. Энэ хуулийн оронд “Хүний хувийн мэдээлэл хамгаалах тухай хууль” 2021.12.17-ны өдөр батлагдаж, 2022.05.01-ний өдрөөс хүчин төгөлдөр болж, үйлчилж эхэлсэн. Хувийн өгөгдлийг тусгайлан хамгаалдаг хуультай болоод багагүй хугацаа өнгөрсөн ч энэ хуулийг хэрхэн хэрэгжүүлэхтэй холбоотой эргэлзээ, асуулттай олон таарч байна. Энэ нийтлэлд хуультай холбоотой зарим зүйлийг тодорхой болгох гээд үзье.

1/ Биометрик мэдээллийг хамгаалах асуудал

Энэ зурагт төрийн ордны ойролцоох нэгэн байгууллагад 2022 оны 11 дүгээр сарын 07-ны өдрийн хурууны хээгээр цаг бүртгэдэг төхөөрөмж ажиллаж байгааг харуулсан байна. Гэтэл хуулийн 10.2-т “Ажил олгогч хөдөлмөрийн дотоод журамд заасны дагуу ажилтныг таньж, баталгаажуулах үйлдлийг хялбарчлах зорилгоор ажилтны зөвшөөрлөөр биеийн давхцахгүй өгөгдөл /гарын хурууны хээ/-ээс бусад биометрик мэдээллийг ашиглаж болно” гэж заасан. Хурууны хээг огт ашиглаж болохгүй гэсэн үг. Мөн хуулийн 31.1-т зааснаар “Энэ хууль хүчин төгөлдөр дагаж мөрдөхөөс өмнө хуулиар зөвшөөрснөөс бусад мэдээлэл хариуцагчийн цуглуулсан биеийн давхцахгүй өгөгдөл /гарын хурууны хээ/-ийг устгана”.

Хуулийг хэрэгжүүлэхтэй холбоотойгоор Ерөнхий сайдын 2022 оны 15 дугаар захирамжаар “Биеийн давхцахгүй өгөгдөл (гарын хурууны хээ)-ийг устгах ажиллагааг зохион байгуулах, хяналт тавих үүрэг бүхий ажлын хэсгийн бүрэлдэхүүн, ажлын хэсгийн удирдамж”-ийг баталсан.

Төрийн байгууллагууд, аж ахуйн нэгжүүд өөрийн байгууллагад хадгалагдаж буй биеийн давхцахгүй өгөгдөл (гарын хурууны хээ)-ийг устгах үйл ажиллагааг 2022 оны 5 дугаар сарын 02-ны дотор дараах байдлаар хэрэгжүүлэхээр тусгасан:

• 2022 оны 5 дугаар сарын 01-ний өдрөөс эхлэн байгууллагад хадгалагдаж байгаа биеийн давхцахгүй өгөгдлийг ашиглах үйл ажиллагааг зогсоох.
• Хэрэглэгчийн хурууны хээ уншигч төхөөрөмжүүд болон дуудаж ажилладаг серверүүдийг зогсоох.
• Мэдээлэл хариуцагч нь биеийн давхцахгүй өгөгдлийг цуглуулахад үндэслэл болгосон дүрэм, журам, болон бусад эрх зүйн актуудыг хууль тогтоомжид нийцүүлж, тайланд тусгаж ирүүлэх. (хүчингүй болгосон, өөрчлөлт оруулсан тоон мэдээлэл)
• Гарын хурууны хээ ашиглаж байгаа систем, тоног төхөөрөмжийн техникийн мэдээлэл, хурууны хээ агуулж буй файл, өгөгдлийн баазыг устгаж хүснэгтийн дагуу холбогдох мэдээллийг ирүүлэх.

№	Байгууллагын нэр	Бүртгэсэн зорилго	Ашиглаж буй систем, өгөгдлийн сангийн байршил, тоо	Ашиглаж буй тоног төхөөрөмжийн мэдээлэл, байршил, тоо	Бүртгэлтэй хэрэглэгчийн тоо, хэмжээ	Дүрэм журам, эрх зүйн актанд өөрчлөлт оруулсан тэмдэглэл
1	аабб ХХК	Ажилчдын цаг бүртгэл, хөнгөлөлт, урамшуулал үзүүлэх систем бусад	Green HR систем, байгууллага дээр, үндэсний Дата төв дээр. 1 ширхэг	Тоног төхөөрөмжийн марк дугаар, хаана хэдэн ширхэг байршуулсан мэдээлэл	Тухайн системд бүртгэлтэй байгаа хэрэглэгчийн тоон мэдээлэл	Хөдөлмөрийн дотоод журам, хөнгөлөлт урамшуулал үзүүлэх дүрэм, журам гм

• Цуглуулсан болон, хадгалсан гарын хурууны хээний мэдээллийг устгасан талаарх тайлан, мэдээ гаргаж ирүүлэх.

Гэвч Тагнуулын ерөнхий газраар ахлуулсан дээрх ажлын хэсэг хэр ажилласан болохыг дээрх зураг тодорхой харуулж байна. Гарын хурууны хээг хөдөлмөрийн харилцаанд цуглуулах, боловсруулахыг хориглосон хэвээрээ байгаа.

Энэ зурагт мөн Төрийн ордны ойролцоох нэгэн байгууллагад 2022 оны 11 дүгээр сарын 01-ний өдөр тухайн байгууллагын ажилтан хаалгаар нэвтрэхэд шаардлагатай царай таних камер бүхий төхөөрөмж ажиллаж байгааг харуулсан байна. Хуулийн 4.1.1-т зааснаар "биометрик мэдээлэл" гэж тоног төхөөрөмж, техник хэрэгсэл, программ хангамжийн тусламжтайгаар хүнийг тодорхойлох боломжтой гарын хурууны хээ, нүдний солонгон бүрхэвч, нүүр царай, дуу хоолой, биеийн хөдөлгөөний онцлог шинж зэрэг хүний бие махбодтой холбоотой биеийн давхцахгүй өгөгдлийг ойлгоно. 

Нүүр царай бол гарын хурууны хээтэй адилхан л биометрик мэдээлэл буюу биеийн давхцахгүй өгөгдөл юм. Гэвч дээр дурдсан 10.2 гэдэг заалтаар хурууны хээнээс бусад биометрик мэдээллийг хамгаалаагүй орхисон нь энэ зурагт харуулсан үр дагавартай байна. Хуулийн зохицуулалт нь ийм хэдий ч биометрик мэдээлэл буюу эмзэг мэдээллээ хамгаалахтай холбоотой ажил олгогч байгууллагад зохих шаардлага тавих, тухайн байгууллага ч тэрхүү биометрик мэдээллийг цуглуулах, ашиглахгүй байх боломж нээлттэй. Хууль тогтоогчийн зүгээс цаашид биометрик мэдээллийг төрөл, хэлбэрээс үл хамааран бүхэлд нь хамгаалахад анхаарах шаардлагатай байна.

Энэ зурагт 2022.10.21-ний дотор гишүүнчлэлийн гэрээгээ шинэчлэхийн тулд царайгаа таниулах талаарх зарлалыг харуулсан байна. Хуулийн 9.2.1, 6.1.4-т заасны дагуу гэрээ байгуулах, байгуулсан гэрээний хэрэгжилтийг хангахын тулд биометрик мэдээллийг цуглуулах, боловсруулах, ашиглахыг зөвшөөрсөн гэж ойлгогдож байна. 

Гэхдээ мэдээллийн эзний хувьд биометрик мэдээллээ өгөхгүй байх эрх хэвээрээ. Мэдээлэл хариуцагч биометрик мэдээллийг цуглуулах, ашиглах үйл ажиллагааны аюулгүй байдлыг хангаж ажиллах үүрэгтэй.

2/ Хуулийн зохицуулалттай холбоотой эргэлзээ

Төрийн байгууллагууд, хууль сахиулах байгууллага зэрэг гуравдагч этгээдэд шифрлэлтийн мэдээлэл, түлхүүрийг өгөхгүй байх талаар хэрэглэгч, үйлчлүүлэгчдэдээ амлах боломжтой юу?

Хүний хувийн мэдээлэл хамгаалах тухай хуулийн 20.1-т мэдээлэл хариуцагч, мэдээлэл боловсруулагч мэдээллийн аюулгүй байдлыг хангах талаар хэрэгжүүлэх арга хэмжээний талаар заасан. Гэхдээ гуравдагч этгээдэд шифрлэлтийн түлхүүрийг гардуулахгүй байх амлалт, үүргийн талаар тухайлан заагаагүй. Нөгөө талаар хуулийн 20.1.2-т "мэдээллийн эзэн болон холбогдох төрийн байгууллагад мэдээлэл хүргэх төлөвлөгөөг хуульд нийцүүлэн баталсан байх" гэж заасан бөгөөд энэхүү "мэдээлэл хүргэх"" гэдэгт шифрлэлт багтах эсэх тодорхойгүй.

Цахим гарын үсгийн тухай хуулийн 8.1.2-т "хувийн түлхүүрийг үүсгэх болон нийтийн түлхүүрийг дамжуулахдаа түүний давтагдашгүй байдал болон нууцлалыг хангасан байх" гэж заасан. Гэвч энэ нь зөвхөн тоон гарын үсгийн хувьд хамаатай юм.

Хэрэглэгч, үйлчлүүлэгчийнхээ мэдээллийг төрийн байгууллагад өгөхгүй байх боломж бий юу? тийнхүү өгөөгүй талаар мэдэгдэх ёстой юу?

Хүний хувийн мэдээлэл хамгаалах тухай хуулийн 6-р зүйлд зааснаар төрийн байгууллага хуульд заасан үндэслэлээр, мэдээллийн эзний эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг хөндөхгүйгээр хуульд заасан чиг үүргээ хэрэгжүүлэх тохиолдолд мэдээлэл цуглуулж, боловсруулна. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд зааснаар мэдээлэл, баримт бичиг гаргуулан авах, харилцаа холбооны сүлжээнд хяналт тогтоох ажиллагааг явуулах хангалттай үндэслэл байгаа талаар мөрдөгч санал гаргаж, прокурорын зөвшөөрлийг авна. Тэгэхээр төрийн байгууллага танай үйлчлүүлэгч, хэрэглэгчийн мэдээллийг авахаар хандсан тохиолдолд хуульд заасан үндэслэл нь хангалттай, бодитой эсэхийг хянах, прокурорын зөвшөөрөл нь байгаа эсэхийг заавал хянаж байж хариу үйлдэл үзүүлэх шаардлагатай.

Хүний хувийн мэдээлэл хамгаалах тухай хуулийн 21 дүгээр зүйлд зааснаар дараах тохиолдолд мэдээлэл хариуцагч мэдээллийн эзэнд мэдэгдэл даруй өгнө: 1.хүний эмзэг мэдээллийг ашигласан; 2.мэдээллийн эзний зөвшөөрлөөр мэдээлэл боловсруулахаас бусад үндэслэл, зорилгоор мэдээлэл боловсруулсан, боловсруулсан мэдээллийг гуравдагч этгээдэд дамжуулсан; 3.мэдээллийн эзний мэдээллийг цуглуулснаас хойш анх зөвшөөрөл авсан нөхцөл өөрчлөгдсөн.

Мэдээллийн эзний эрхийг зөрчсөнтэй холбоотойгоор хохирол учирсан бол тэр хохирлоо гаргуулах боломж бий юу?

Хүний хувийн мэдээлэл хамгаалах тухай хуулийн 16.2-т мэдээллийн эзэн бусдын хууль бусаар учруулсан хохирол болон эдийн бус гэм хорыг арилгуулах эрхтэй гэж заасан. Гэхдээ энэ эрхээ хэрэгжүүлэх нөхцөл, арга замын талаар тус хуульд тусгайлан заагаагүй. Уг асуудлыг Иргэний хуульд заасан нөхцөл, журмын дагуу иргэний хэргийн шүүхэд нэхэмжлэл гаргах замаар шийдвэрлүүлэх боломжтой.

Хүний хувийн мэдээлэл хамгаалах хуулийг хэрэгжүүлэх, хэрэглэгч, үйлчлүүлэгчийнхээ эрхийг хамгаалахтай холбоотойгоор арга зүйн зөвлөмж, туслалцаа авах боломж бий юу?

Хүний хувийн мэдээлэл хамгаалах тухай хуулийн 16 дугаар зүйлд мэдээллийн эзний нийт 16 эрхийг заасан. Тус хуулийн 25.1.1-т зааснаар Цахим хөгжил, харилцаа холбооны асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгууллага буюу яамны зүгээс хүний хувийн мэдээлэл хамгаалах хууль тогтоомжийн хэрэгжилтийг хангаж, олон нийтэд сурталчлан таниулах, холбогдох байгууллагатай хамтран ажиллах, мэргэжил, арга зүйн туслалцаа үзүүлэх чиг үүрэгтэй. Мөн 24.1.1-т зааснаар Хүний эрхийн Үндэсний Комисс хүний хувийн мэдээлэл хамгаалах хууль тогтоомжийн хэрэгжилтэд хяналт тавих, олон нийтэд таниулах, сурталчлах ажлыг зохион байгуулах, энэ талаар холбогдох байгууллагад шаардлага, зөвлөмж хүргүүлэх, холбогдох журамд санал өгөх чиг үүрэгтэй. Энэ хоёр байгууллагаас туслалцаа, зөвлөгөө авах боломжтой.

Хүний хувийн мэдээллийг хадгалж, боловсруулж, түүнд нэвтрэх, шилжүүлэх боломж олгож буй мэдээллийн системтэй холбоотой тусгайлсан зохицуулалт бий юу?

Хүний хувийн мэдээлэл хамгаалах тухай хуулийн 20.1.3-т зааснаар мэдээлэл хариуцагч, мэдээлэл боловсруулагч нь мэдээлэл цуглуулах, боловсруулах, ашиглахад хэрэглэгдэх мэдээллийн системийн бүрэн бүтэн, нууцлагдсан, хүртээмжтэй байдлыг хангах бүхий л арга хэмжээг авна. Мөн хуулийн 25.1.3-т зааснаар Цахим хөгжил, харилцаа холбооны яам мэдээлэл цуглуулах, боловсруулах, ашиглах зориулалттай мэдээллийн системийн аюулгүй байдал алдагдсан, кибер халдлагад өртсөн талаар мэдээлэл хариуцагчаас ирүүлсэн мэдэгдлийг хүлээн авч бүртгэн, шаардлагатай арга хэмжээг даруй авна.

Кибер аюулгүй байдлын тухай хуулийн 4.1.11-т зааснаар "мэдээллийн системийн үйлдлийн бүртгэл" гэж тухайн мэдээллийн системд хандсан, нэвтэрсэн, боловсруулсан, цуглуулсан, ашигласан үйлдэл, цаг хугацааг тодорхойлох бүртгэлийг ойлгоно. Тус хуулийн 16.1.5, 17.1.3, 19.2.9-т зааснаар төрийн өмчит хуулийн этгээд, хуулийн этгээд, Онц чухал мэдээллийн дэд бүтэцтэй байгууллага нь мэдээллийн системийн үйлдлийн бүртгэлийг кибер аюулгүй байдлын нийтлэг журамд заасан хугацаанд хадгалах үүрэгтэй.

Европын холбооны гишүүн улсаас Монгол Улсад хүний хувийн мэдээллийг шилжүүлэх, дамжуулахад манай хууль хангалттай юу? Тодруулбал, Европын холбооны Өгөгдөл хамгаалах ерөнхий зохицуулалтад /GDPR/ зааснаар компаниуд хүний хувийн мэдээллийг алдахаас сэргийлэхийн тулд бүрэн шифрлэлт хийх үүрэгтэй. Энэ үүргийг хэрхэн хангах вэ?

Европын холбооны зохицуулалттай манай хууль хэр нийцсэн бэ гэдэг асуудал байна. Нөгөө талаар Европын холбооных ямар зохицуулалттай байх нь манайд шууд хамааралгүй гэх тайлбар ч бий. Гэхдээ Европын холбооны шүүхээс 2020.07.16-нд гаргасан шийдвэрийн дагуу ЕХ-ны харьяалал бүхий хүний хувийн мэдээллийг гуравдагч улсад /жишээ нь Монгол Улсад/ дамжуулахдаа ЕХ-ны Өгөгдөл хамгаалах зохицуулалтад заасан баталгаа, дэглэмийг баримтлах үүрэгтэй. (CJEU judgment of 16 July 2020, Data Protection Commissioner v Facebook Ireland Ltd, Maximillian Schrems, case C-311/18, ECLI:EU:C:2020:559) Монгол Улсын хувьд энэ шаардлагад нь нийцүүлэх, дөхүүлэхгүй бол ЕХ-той харилцах боломжгүй болох үр дагавар бий.

Хүний хувийн мэдээлэл хамгаалах тухай хуулийн 20 дугаар зүйлд мэдээлэл хариуцагчийн хэрэгжүүлэх "Мэдээллийн аюулгүй байдлыг хангах арга хэмжээ"-ний талаар заасан. Тодруулбал, тус хуулийн 20.1.3-т "мэдээлэл цуглуулах, боловсруулах, ашиглахад хэрэглэгдэх мэдээллийн системийн бүрэн бүтэн, нууцлагдсан, хүртээмжтэй байдлыг хангах бүхий л арга хэмжээг авсан байх", 20.1.4-т "мэдээлэл ашиглахыг хязгаарлах, мэдээллийг устгах, мэдээллийн эзнийг тодорхойлох боломжгүй болгох талаар журам, зааварчилгаа баталж, мөрдөх" гэж заасан. Эдгээр арга хэмжээнд өгөгдлийг зохих ёсоор шифрлэх талаар багтсан гэж үзэх боломжтой. Гэхдээ хуульд тусгайлан заагаагүй, ерөнхий агуулгыг дурдсан байна.

Тус хуулийн 14 дүгээр зүйлд "Мэдээллийг гадаад улс дахь хүн, хуулийн этгээд болон олон улсын байгууллагад дамжуулах" талаар тусгасан хэдий ч гадаад улсаас мэдээллийг Монгол Улсад дамжуулах үеийн харилцааг тусгаагүй орхисон байна. Тус хуулийн үйлчлэх хүрээ хэсэгт "3.1.Энэ хуулиар хүн, хуулийн этгээд, хуулийн этгээдийн эрхгүй байгууллага хүний хувийн мэдээлэл /цаашид "мэдээлэл" гэх/-ийг цуглуулах, боловсруулах, ашиглах, аюулгүй байдлыг хангахтай холбогдсон харилцааг зохицуулна" гэж заасан тул Монгол Улсад гадаад улсаас шилжүүлэх өгөгдөлд нэгэн адил хамаарна гэж үзэж болох юм.

Цаашид хуулиа олон улсын жишигт нийцүүлж сайжруулах төлөвлөгөө, ярьж буй зүйл бий болов уу?            

Хүний хувийн мэдээлэл хамгаалах тухай хуулийн 31 дүгээр зүйлд заасан "Шилжилтийн үеийн зохицуулалт"-д энэ талаар тусгаагүй. Хууль тогтоомжийн тухай хуулийн 52.1-т зааснаар хууль тогтоомжийн хэрэгжилтийн хяналт шинжилгээ, үнэлгээний дүнг Улсын Их Хурал, Засгийн газар жилд нэг удаа тогтмол хэлэлцэж хууль тогтоомжийн хэрэгжилтийг эрчимжүүлэх, хууль тогтоомжид зохих нэмэлт, өөрчлөлт оруулах, хууль тогтоомжийг хооронд нь уялдуулах, хууль тогтоомжийг системчлэн кодификаци хийх, шинээр хууль тогтоомжийн төсөл боловсруулах зэрэг арга хэмжээг авч хэрэгжүүлнэ. Хүний хувийн мэдээлэл хамгаалах тухай хуультай холбоотой дээрх хяналт шинжилгээ, үнэлгээ хийх хугацаа болоогүй бөгөөд Монгол Улсын Их Хурлын 2021 оны 12 дугаар тогтоолын хавсралт "Монгол Улсын хууль тогтоомжийг 2024 он хүртэл  боловсронгуй болгох үндсэн чиглэл"-д энэ талаар тусгаагүй байна.

Read more...

Цахим орчин дахь мэдээллийн төөрөгдөл, үзэн ядалтыг дэвэргэсэн агуулгаас хамгаалах зохицуулалт

Хэвлэл мэдээлэл, мэдээллийн суурь боловсролын үндэсний оролцогч талуудын гуравдугаар форумын "Мэдээллийн төөрөгдөл, үзэн ядалтыг дэвэргэсэн агуулгаас хамгаалах хэвлэл мэдээлэл, мэдээллийн суурь боловсролын мэдлэг, ур чадвар" сэдэвт хэлэлцүүлэгт миний хувьд дараах агуулгаар ярихаар бэлтгэлээ:

1/ Эрх зүйн зохицуулалт

....

2/ Технологийн буюу өөрийн зохицуулалт

Монголд интернэт хэрэглэгчдийн 78.7% нь ямар нэг сошиал медиа апп ашиглаж байгаа бөгөөд хэрэглэгчдийн 83% нь Facebook ашиглаж байна. Фэйсбүүкт Монголын 1 хэрэглэгчийн дунджаар 8 гегабайт хэмжээтэй мэдээлэл /гэрэл зураг, дүрс бичлэг, зурвас гэх мэт/ хадгалагдаж байна.

Энэ нь цахим орчин дахь мэдээллийн төөрөгдөл, үзэн ядалтыг дэвэргэсэн агуулгын дийлэнх нь Фэйсбүүк платформд төвлөрөх нөхцөл болж байна. Тэрхүү мэдээллийн төөрөгдөл үүсгэх, үзэн ядалтыг дэвэргэсэн агуулгыг тархах, тэрхүү агуулгын нөлөөнд автахаас сэргийлэх арга зам нь хэрэглэгчийн мэдлэг, чадвараас гадна тэрхүү агуулгыг устгах юм.

2020 оны УИХ, Орон нутгийн сонгууль, 2021 оны Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн үеэр фэйсбүүк дэх агуулгатай холбоотой нийт 914 гомдол Харилцаа холбооны зохицуулах хороонд иржээ. Тэдгээр гомдлыг Харилцаа холбооны зохицуулах хорооноос Фэйсбүүкт шилжүүлсэн бөгөөд түүний 68%-д нь ямар нэгэн хариу өгч, 50%-г шийдвэрлэсэн бол 17%-г зөрчилгүй гэж үзсэн байна. 

Харилцаа холбооны зохицуулах хороо болон Фэйсбүүк компанийн хамтын ажиллагааны үр дүнд хууль бус контентийн талаарх гомдол хүсэлтийг түргэн шуурхай шийдвэрлэх, зохицуулалтыг хэрэгжүүлэхэд шаардлагатай “ногоон суваг” буюу шууд харилцах цахим сувгийг 2019 оны 06-р сараас эхлэн Монгол Улсад анх удаа албан ёсоор нээсэн бөгөөд “Ногоон суваг”-ын хамтын ажиллагааг сайжруулах, хууль бус контентын талаарх гомдол, хүсэлтийг шуурхай шийдвэрлэх зорилгоор 2021 оны 4 дүгээр сараас “Content Reporting System”-ийг нэвтрүүлэн Фэйсбүүк компанитай хамтран ажиллаж байна. Энэхүү хууль бус контентын талаарх гомдол, хүсэлтийг шийдвэрлэхэд баримтлах хэм хэмжээ нь “Фэйсбүүк хэрэглэгчдийн дагаж мөрдөх хэм хэмжээ (Community Standards)” юм. Энэхүү хэм хэмжээгээр тогтоосон хууль бус контент нь Монгол Улсын дотоодын хууль тогтоомжоор тогтоосон хууль бус контенттой адил хэдий ч энэ талаарх гомдол, хүсэлтийг Фэйсбүүкээс хэсэгчлэн шийдвэрлэж байгаа нь анхаарал татаж байна.

Энэ байдал нь зөвхөн Монгол Улсын эрх бүхий байгууллага, албан тушаалтнуудын дүгнэлт, санал үндэслэл бүхий эсэхээс хамаарахгүй, Фэйсбүүкийн өөрийн зохицуулалт, үйл ажиллагаанаас хамаарч байна. Тодруулбал, Фэйсбүүкийн шүгэл үлээгч Софи Жангийн мэдээлснээр, зохион байгуулалттай олон нийтийг төөрөгдүүлэх, худал мэдээлэл тараах явдлыг Фэйсбүүк зогсоох талаар анхаардаггүй, жишээ нь Монгол Улсын 2019 оны Үндсэн хуулийн хямралын үеэр улс төрчийг дэмжихэд чиглэсэн хуурамч хариу үйлдэл, сэтгэгдэл бүхий Фэйсбүүк дэх хуурамч хаягуудыг мөрдөн шалгах, түүнийг устгах арга хэмжээ огт аваагүй байна. 

Мөн Фэйсбүүкийн хэдэн арван мянганд дотоод баримт бичиг, судалгааг түгээсэн шүгэл үлээгч Фрэнсис Хаугены мэдээлснээр, АНУ зэрэг англи хэлтэй барууны орнуудад хууль бус, хортой контентын эсрэг үр дүнтэй хариу арга хэмжээ авдаг бол хөгжиж буй орнууд дахь хууль бус, хортой контентын зөвхөн 16%-д хариу арга хэмжээ авч, тэдгээр контент өргөн хэмжээнд тархахад тусалж байна. Мөн улс орнуудын улс төрийн нөхцөл байдал нь Фэйсбүүкээс хуурамч мэдээллийн эсрэг үр нөлөөтэй ажиллахад саад болж байна. Тухайлбал, Вьетнам улсад Фэйсбүүкийг блоклоно гэсэн аюул заналтай холбоотойгоор тус улс дахь өөр санаа бодол, дуу хоолойг цензурдаж буйгаа Фэйсбүүкийн Марк Зукерберг өөрөө хүлээн зөвшөөрсөн байна. 

Цахим орчинд буюу фэйсбүүк, твиттер, “WhatsApp”, “YouTube”, “Instagram” хэрэглэгчид рүү чиглэсэн төөрөгдүүлэх, тархи угаах үйл ажиллагаа явуулж буй улсын тоо нэмэгдсээр байна. Эдгээр улсад ийнхүү цахим орчинд төөрөгдүүлэх, тархи угаахдаа хүний үндсэн эрхийг зөрчих, улс төрийн өрсөлдөгчийг гутаан доромжлох, эсрэг буюу ялгаатай үзэл бодлыг хаах байдлаар нийгэм дэх мэдээллийг хянаж байна.

Санал:

- ...

-2020 оны 11 дүгээр сарын 04-ний өдөр НҮБ-ын Хүний Эрхийн Зөвлөлийн 36 дахь чуулганаар Монгол Улсад өгсөн “Хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэл болон интернэтийн хэрэглээнд тогтоосон хязгаарлалтыг цуцлах талаар шаардлагатай хүчин чармайлт гаргах” гэсэн зөвлөмжийг хэрэгжүүлэх хүрээнд Харилцаа холбооны зохицуулах хорооны 2011 оны 08 тоот тогтоолын хавсралтаар баталсан “Тоон контентийн үйлчилгээний зохицуулалтын ерөнхий нөхцөл шаардлага”, Сонгуулийн ерөнхий хорооны 2020 оны 21 дүгээр тогтоолын 1 дүгээр хавсралтаар баталсан “Цахим орчин ашиглан сонгуулийн сурталчилгаа явуулах, түүнд хяналт тавих журам”, Цагдаагийн ерөнхий газар, Харилцаа холбооны зохицуулах хорооны даргын 2020 оны А/200, А/169 дүгээр хамтарсан тушаалын хавсралтаар баталсан “Цар тахлын талаар олон нийтийг төөрөгдүүлэх, илт худал мэдээлэл цахим орчинд тархахаас сэргийлэх зорилгоор цахим орчинд зохицуулалт хийх журам” тус тус өөрчлөх. 

Энэ хүрээнд Харилцаа холбооны зохицуулах хорооноос дээрх журмуудын дагуу шийдвэрлэж буй гомдлын агуулга, шийдвэрийн талаар тухай бүр цахим хуудсаараа дамжуулан ил тод мэдээлж байх; цахим орчин дахь агуулгыг хязгаарлах, устгахад чиглэсэн эрх бүхий байгууллагын дүгнэлт, саналаас гадна хөндлөнгийн этгээд буюу шинжээчийн дүгнэлтийг заавал гаргуулах.

-Улсын Их Хурлын хувьд цахим орчин дахь үзэл бодлоо чөлөөтэй илэрхийлэх эрхийг хязгаарласан хууль тогтоомж баталсаар байгаа үед “Цахим орчинд хүний эрхийг хамгаалах тухай” хууль боловсруулах, хэлэлцэх, батлах үе шатанд нийгмийн бүх талын оролцогч онцгой анхаарал хандуулах, тэрхүү хууль нь хэрэглэгч буюу иргэдэд цензур тогтоох бус Фэйсбүүк гэх мэт технологийн том тоглогчид буюу платформ үүрэг хүлээлгэхэд чиглэсэн байх.

Read more...

Нэг дэлхий, Нэг интернет, Нэг зорилго

НҮБ-аас зохион байгуулдаг "Интернетийн засаглалын форум" 14 дэх жилдээ ХБНГУ-ын Берлин хотноо 2019 оны 11 дүгээр сарын 25-29-ний өдөр болж өнгөрлөө. #IFG2019

    

Тус форумд оролцоход бүх талаар дэмжсэн НҮБ, ХБНГУ-ын ЗГ, түүний доноруудад баярлалаа.

"Нэг дэлхий, Нэг интернет, Нэг зорилго" уриан дор болсон тус форум нийт 200 салбар хуралдаан, 64 семинар, сайн туршлага солилцох 4 форум, эвслүүдийн 14 уулзалт, үндэсний ба бүс нутгийн санаачлагын талаарх 6 салбар хуралдаан, 36 нээлттэй форумаас бүрдсэн бөгөөд нийт 161 орны 3679 хүн биечлэн, 2952 хүн онлайнаар оролцлоо.

Интернетийн засаглалын форумын үр дүн, тайлантай дараах холбоосоор орж танилцана уу:

- IGF 2019 Chair’s Summary: https://www.intgovforum.org/multilingual/index.php?q=filedepot_download/9299/1809
- Berlin IGF Messages: https://www.intgovforum.org/multilingual/content/berlin-igf-messages
- IGF 2019 Outputs: https://www.intgovforum.org/multilingual/content/igf-2019-outputs
- IGF 2019 Participation and Programme Statistics: https://www.intgovforum.org/multilingual/content/igf-2019-participation-and-programme-statistics
- IGF 2019 Transcripts: https://www.intgovforum.org/multilingual/igf-2019-transcripts

Миний хувьд дараах хуваарийн дагуу үндсэн болон салбар хурал, семинарт оролцлоо: https://igf2019.sched.com/galbaatarlkhagvasuren

Read more...

Цахим эрх зүйн олон улсын зуны сургалтын тухай

ОХУ-ын нийслэл Москва хотноо 2017 оны 7 дугаар сарын 3-7-ны өдрүүдэд цахим эрх зүйн олон улсын зуны сургалтад (ISSC 2017) оролцов. Тус сургалтыг ОХУ-ын Эдийн засгийн дээд сургуулийн (NRU HSE) Мэдээллийн технологи, оюуны өмчийн олон улсын лабораториос хариуцан зохион байгуулав. 

Тус сургалтад оролцох нөхцөл, сургалтын онцлогийн тухай мэдээллийг эндээс үзнэ үү: 

- https://pravo.hse.ru/en/infolaw/issc2017/ 

- https://www.facebook.com/itiplawlabhse/   

- https://pravo.hse.ru/infolaw/news/208265151.html 

Тус сургалтад цахим эрх зүйн талаарх сүүлийн үеийн, шинэлэг, цэгцтэй мэдээлэл өгч, зохих ур чадвар эзэмшүүлж, цаашдын судлах зүйлийн талаар үнэ цэнтэй зөвлөгөө өгөв.

Сургалтын төгсгөлд 
гэрчилгээ хүлээн авав.

Сургалтын төгсгөлд оролцогчдод гэрчилгээ гардуулав. 2017.07.07

Сургалтын үеэр PwC Russia, IBM Watson, Yandex, Megafon зэрэг томоохон компаниудын хуулийн зөвлөхүүдтэй уулзаж, тэдгээр байгууллагын үйл ажиллагаа, ажлын байртай танилцав.

Сургалтын үеэр 10 орчим улсаас ирсэн оролцогчдод Монгол Улсын мэдээллийн аюулгүй байдлын эрх зүйн зохицуулалтын талаар мэдээлэл өгч, илтгэл хэлэлцүүлэв. 2017.07.04

Сургалтын төгсгөл хэсэгт оролцогчид Москва хотын дурсгалт газруудтай танилцав. 2017.07.06

Read more...

Цахим засгийн онол, практикийн асуудлаарх 2016/2017 оны шилдэг 100 илтгэл

Хувь судлаачийн хувиар 2017 оны 3 дугаар сарын 7-9-ний өдөр Энэтхэг улсын нийслэлд болсон "Цахим засгийн онол, практикийн олон улсын 10 дугаар хурал"-д амжилттай оролцоод ирлээ. Энэхүү хуралд хэрхэн оролцсон, хуралд ямар сэдвээр хэлэлцүүлэг өрнөсөн, цаашид анхаарах юу байгаа талаарх товч тэмдэглэлийг үүгээр хүргэж байна.

Нэг. Олон улсын эрдэм шинжилгээний хуралд шилдэг 100 өгүүлэл/илтгэлийг сонгосон нь

Цахим засгийн онол, практикийн олон улсын 10 дугаар хуралд оролцсон гэрчилгээ

Анх 2016 оны 7 дугаар сард зарласны дагуу 9 дүгээр сард өөрийн бичсэн "Cybersecurity Cooperation of Countries: Impact of Draft International Code of Conduct for Information Security on Sphere of International Information Security" гэх нэртэй өгүүллийг https://easychair.org хаягаар дамжуулан "Цахим засгийн онол, практикийн олон улсын 10 дугаар хурал"-ын зохион байгуулагчдад илгээв. Зохион байгуулагчдын өгсөн мэдээллээр нийт 560 өгүүллийг тус хуралд зориулан илгээсэн байна.

Үүний дараа миний өгүүллийг хурал зохион байгуулагчид 2016.09.26-ны өдөр хүлээн авч, нэр, хувийн мэдээллийг нууцалсны үндсэн дээр хөндлөнгийн шинжээч, мэргэжилтнүүдэд илгээж, шүүмж бичүүлэв. 'Peer Review' буюу хөндлөнгийн, хараат бус шүүмжийг 3 мэргэжилтэн бичсэн. Ингэхдээ товч агуулга /summary/, давуу тал /strengths/, сул тал /weaknesses/, сайжруулах зүйл /improvements/, үнэлгээ /assessment/ гэсэн үзүүлэлт тус бүрээр илгээсэн өгүүллийг олон улсын эрдэм шинжилгээний хурлын шаардлага хангах эсэхийг дүгнэв. Ямар хүмүүс өгүүлэлд шүүмж бичсэнийг би мэдэх боломжгүй, харин юу гэж бичсэнийг л мэдэх боломжтой. Энэ нь шүүмжийн чанар, шийдвэрт хөндлөнгөөс нөлөөлөх боломжгүй болгож байгаа юм. Үүнээс гадна миний хувьд тус хурлын Хөтөлбөрийн хорооны гишүүнээр ажиллаж, гурван өгүүлэлд шүүмж бичсэн билээ.

Ингээд 2016.11.29-ний өдөр дээрх хурал дахь Хөтөлбөрийн даргалагчаас мэдэгдэл ирүүлсэн бөгөөд түүндээ хөндлөнгийн шүүмжийн дагуу олон улсын хурлын шаардлага хангасан өгүүлэл, илтгэл ирүүлсэнд баяр хүргэж, "Цахим засгийн онол, практикийн олон улсын 10 дугаар хурал"-д танилцуулга илтгэл /poster/-ээр оролцохыг урив. Мөн хуралд цахим хэлбэрээр 2016.12.15-ны дотор бүртгүүлэх, 2016.12.19-ний өдрийн дотор хөндлөнгийн шүүмжийн дагуу өөрийн өгүүллийг шинэчлэн, сүүлийн хувилбарыг илгээх талаар мэдэгдэв. Энэхүү сүүлийн хувилбарыг зохих загварын дагуу бэлтгэх ёстой. 

Ийнхүү 2016 оны намар эхэлсэн ажлын үр дүн гарч 2016 оны өвөл буюу 2016.12.20-ны өдөр "Цахим засгийн онол, практикийн олон улсын 10 дугаар хурал"-д оролцох албан ёсны урилгыг Энэтхэг улсын засгийн газар болон НҮБ-ын Их сургуулийн эрх бүхий албан тушаалтнуудаас хүлээн авав.

Хоёр. Монгол Улсаас "Цахим засгийн онол, практикийн олон улсын 10 дугаар хурал"-д оролцсон нь

Постер илтгэлийн үзэсгэлэнгийн хэсэг

Тус хурал 2007 оноос эхлэн өмнө нь 9 удаа, жил бүр өөр газар болсон. Энэ удаагийн 10 дугаар хурлыг Энэтхэг улсын Засгийн газар, НҮБ-ын Их Сургууль, ЮНЕСКО хамтран 2017 оны 3 дугаар сарын 7-9-ний өдрүүдэд Энэтхэг улсын нийслэл Шинэ Дели хотноо зохион байгуулсан. 

Тус хуралд хэлэлцүүлэхээр шалгарсан 100 илтгэлийг эмхтгэн Proceedings of the 10th International Conference on Theory and Practice of Electronic Governance (ISBN: 978-1-4503-4825-6) нэртэйгээр хэвлэсэн. Тус эмхтгэлийг цахим хэлбэрээр удахгүй байршуулна.

Цахим засгийн онол, практикийн ОУ-ын хурлын зохицуулагчийн 

үүргийг НҮБ-ын Их Сургууль гүйцэтгэдэг 

Хурал үндсэн 3 өдрийн хөтөлбөртэй бөгөөд үндсэн хуралдаан, салбар хуралдаан, танилцуулга илтгэл гэсэн үндсэн хэлбэртэй. Хурлын онцлогоос дурдвал, "Цахим засгийн онол, практикийн олон улсын 10 дугаар хурал"-д засгийн газар, эрдэм шинжилгээний байгууллага, үйлдвэр, олон нийтийн байгууллагуудын олон талт төлөөлөл оролцдог бөгөөд судалгаа, практикийг хослуулсан, оролцогчид тухайн асуудлаар шийдэл санал болгож хэлэлцүүлдэг. Мөн тус хурал нь хэрхэн технологиор дамжуулан нийгэм, эдийн засгийг хөгжүүлэх, үндэсний хөгжлийн зорилтуудыг биелүүлэхэд хувь нэмэр оруулахад төвлөрдөг олон улсын хөгжлийн хурал юм. Үүнээс гадна тус хурлыг НҮБ-ын хуралд тооцдог. Учир нь энэ хурлыг НҮБ-ын байгууллагууд хамтран зохион байгуулж, идэвхтэй оролцдог, НҮБ-ын Их сургууль зохицуулагчаар, ЮНЕСКО хамтран зохион байгуулагчаар ажилладаг бөгөөд Цахим засгийн онол, практикийн олон улсын хурал нь НҮБ-ын дүрмийн зорилгод бүрэн нийцдэг, түүний хэрэгжилттэй шууд холбоотой байдаг. 

Миний хувьд хурлын хөтөлбөр ёсоор 2017.03.07-ны өдөр 18-19 цагт өөрийн постер илтгэлийг хуралд оролцогчдод танилцуулж, тэдний сонирхсон асуултад хариулж, зарим үед санал, зөвлөгөө авав. Бусад шалгарсан постер илтгэл, зохиогчийн нэрсийг эндээс үзнэ үү.

Постер илтгэлийн үзэсгэлэнгийн хэсгээс 

Постер илтгэлийн үзэсгэлэнгийн хэсгээс 

Гурав. Цахим засгийн онол, практикийн чиг хандлага 

Хурал 14 дэд хэсэгтэй бөгөөд үүнээс 12 нь дараах тухайлсан сэдвийн хүрээнд болсон.

Цахим засгийн онол, практикийн ОУ-ын

хурлын албан ёсны хуудас icegov.org 

Track 1: Digitization /Дижиталчлах/ 

Track 2: Transformation /Шилжилт/ 

Track 3: Engagement /Холбоо, хамаарал/ 

Track 4: Contextualization /Хам шинж/ 

Track 5: Ethics and the Dark Side /Ёс зүй ба муу тал/ 

Track 6: Open Government /Нээлттэй засгийн газар/ 

Track 7: Digital Citizenship /Цахим иргэншил/ 

Track 8: Digital Culture and Inclusion /Цахим соёл/ 

Track 9: Digital Healthcare and Education /Цахим эрүүл мэнд ба боловсрол/ 

Track 10: Smart Cities, Villages and Regions /Ухаалаг хот, тосгод ба бүс нутаг/ 

Track 11: Policy, Research and Innovation /Бодлого, судалгаа, инноваци/ 

Track 12: e-Government and Applications /Цахим засгийн газарт холбогдох програм хангамж/ 

Хурлын апп: ICEGOV-2017 

Дээр дурдсан сэдвээрх илтгэлүүдийн үндсэн агуулга нь үндсэндээ "Тоон засгийн газрыг бий болгох, шинэчлэх 4 давлагаа"-ны тухай байв. Үүнийг дараах байдлаар тоймлож болох юм. 

1/ Дижиталчлах - Засгийн газрын дотоод үйл ажиллагааг сайжруулах, төрийн албыг илүү хүртээмжтэйгээр иргэдэд хүргэх

2/ Шилжилт - Засгийн газарт захиргааны болон институцийн шинэчлэлийг дэмжих

3/ Холбоо, хамаарал - Бодлого боловсруулах, шийдвэр гаргах үйл явцад иргэд, төрийн бус оролцогсдыг татан оролцуулах

4/ Хам шинж - Тодорхой салбар, орон нутгийн бодлого, хөгжлийн зорилтуудыг дэмжих. Орон нутаг, салбарын болон үндэсний түвшинд өөрөө удирдах, өөрийгөө хөгжүүлэх нөхцөлийг бүрдүүлэхэд чиглэсэн. Энэ үе шат нь мэдлэгийн нийгэмтэй шууд холбоотой.

Хамгийн анхаарал татсан илтгэгч болох Цахим засгийн онол, практикийн олон улсын хурлыг санаачлагч, профессор Tomasz Janowski-н хувьд НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн 2015 онд баталсан "2030 он хүртэлх Тогтвортой Хөгжлийн Хөтөлбөр"-ийг цахим засгийн үндсэн дээр хэрэгжүүлэх тухай илтгэв. Тогтвортой хөгжлийн хөтөлбөрийн хувьд 17 зорилго, 169 зорилттой бөгөөд Мянганы хөгжлийн зорилгын үнэлгээнд суурилсан, бүх улс орны хөгжлийн асуудлыг хамарсан цогц баримт бичиг юм. 

Цахим засгийн онол, практикийн олон улсын хурлыг санаачлагч,

профессор Tomasz Janowski илтгэж байна 

Tomasz Janowski-н илтгэлд дурдсанаар ТХХ-ийн 169 зорилтын 87% нь цахим засгийн чадавхийг шаардсан буюу түүнээс хамааралтай байна. Мөн НҮБ-ын гишүүн орнуудын 31%-иас дээшгүй хэсэг нь цахим засгийн үе шатанд хүрсэн, 55% нь цахимжих үе шатыг хүрээгүй байна. Энэхүү илтгэлд дүгнэснээр, цахим засгийн хувьд Тогтвортой хөгжлийн хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэхэд голлох үүрэгтэй байх хэдий ч одоогийн байдлаар хүсэл эрмэлзэл (Тогтвортой хөгжлийн хөтөлбөр) болон хүчин чадал (Цахим засаг) хоорондын ялгаа нь гишүүн орнуудын 69%-иас багагүй хэсэгт нөлөөлж байна. Энэ ялгааг ойлгох, шийдвэрлэхийн тулд цаашид судалгааны ажлыг эрчимжүүлэх, судалгааны үр дүнг ялгаатай улс орнуудын нөхцөл байдал, бодлогын орчинг өөрчлөхөд чиглүүлэх шаардлагатай байна. 

"Цахим засгийн онол, практикийн олон улсын 10 дугаар хурал"-ын албан ёсны хаяг: www.icegov.org #ICEGOV2017

Read more...

Цахим засгийн онол, практикийн олон улсын 10 дугаар хурлын тухай

Цахим засгийн онол, практикийн олон улсын 10 дугаар хурал (10th International Conference on Theory and Practice of ElectronicGovernance)-ыг НҮБ-ын Их Сургууль, Энэтхэг улсын Засгийн газар, ЮНЕСКО хамтран 2017 оны 3 дугаар сарын 7-9-ний өдрүүдэд Энэтхэг улсын нийслэл Шинэ Дели хотноо зохион байгуулах гэж байна. Тус хуралд танилцуулахаар 560 гаруй нийтлэл, илтгэлийг хурал зохион байгуулагчид хүлээн авсан бөгөөд түүнээс ‘peer review’ буюу хөндлөнгийн шинжээчийн шүүмжийг үндэслэн 2016.11.28-ны өдөр хуралд танилцуулах илтгэл, нийтлэлийг шалгаруулсан байна.

Энэ хүрээнд миний бие өөрийн нийтлэлээр тус хуралд оролцохоор шалгарсан болохыг мэдэгдэхэд таатай байна. 

Тус хуралд өмнө нь Монгол Улсаас 2007-2012 онд Монгол Улсын Их Сургууль, Шинжлэх ухаан, технологийн их сургуулийн багш нар, судлаачид оролцож байжээ.

Цахим засгийн онол, практикийн олон улсын хуралд Монгол Улсын судлаачид оролцсон байдал (www.icegov.org)

№	Date	Subject	Author
	2017	Cybersecurity Cooperation of Countries: Impact of Draft International Code of Conduct for Information Security	-       Galbaatar Lkhagvasuren (“Blue Banner Association” Mongolian NGO for Peace and Security Studies)
1	2012	A Structure Oriented Evaluation Model for Readiness of e-Governance	-       Uranchimeg Tudevdagva (Mongolian University of Science and Technology, Mongolia) -       Uyanga Sambuu (National University of Mongolia, Mongolia)
		Implementation of Integrated Tax System COTS Product	-       Uyanga Sambuu (Department of Information System, National University of Mongolia, Mongolia) -       Zolbayar Chuluunbat (Governance Assistance Project, General Department of Taxation, Mongolia ) -       Esbold Unurkhaan (Computer Science and Management School, Mongolian State Technical University, Mongolia)
2	2011	Survey of Comparison of the Mongolian Governmental Organization’s Website	-       Temuujin Ariunbold -       Ganbat Tsend (Computer Science and Management School, Mongolian University of Science and Technology, Mongolia)
		E-Government Development and Lessons Learned in Mongolia	-       Young-Sik Kim (KOICA, Korea, and ITPA, Government of Mongolia, Mongolia) -       Odgerel Ulziikhutag (Department of Admininstration and International, ICTPA, Government of Mongolia, Mongolia)
3	2010	Modernization of Tax Information System for Improved e-Government Services	-       Uyanga Sambuu -       Zolbayar Chuluunbat (World Bank Governance Assistance Project, General Department of Taxation, Mongolia)
4	2009	E-Taxation in Mongolia: Current State, Lessons Learnt and Future Challenges	-       Uyanga Sambuu (National Univesity of Mongolia, Mongolia) -       Enkhtuya Dandar (General Department of National Taxation, Mongolia)
		E-Government Initiatives and Universal Service Program: Achievements and Key Issues in Mongolia	-       T. Naranmandakh (Communications Regulatory Commission of Mongolia, Mongolia)
5	2008	Comparison of Website Content Measurement of Selected Mongolian Institutions	-       Ganbat Tsend (Mongolian University of Science and Technology, Mongolia)
		e-Governance Initiatives in Mongolia	-       Uyanga Sambuu (National University of Mongolia, Mongolia) -       Uranchimeg Tudevdagva and Ganbold Erdene (Mongolian State Technical University, Mongolia)
6	2007	Comprehensive Analysis on Mongolian Tax Information System	-       Enkhtuya Dandar, -       Uyanga Sambuu, -       Esbold Unurkhaan, -       Tserenbat Purev (General Department of National Taxation, Mongolia)
		Public-Private Partnership In Mongolian Electronic Government	-       Ganbold Nyamdorj (ICTA, Mongolia)

  

Read more...