Search This Blog

2010-12-23

Вэб сайтын сэтгэгдлийг зохицуулах эрх зүйн үндэслэл


“Харилцаа холбооны сүлжээгээр вэб сайтын үйлчилгээ эрхлэхэд баримтлах түр журам”-ын эрх зүйн үндэслэлийн талаар /хэм хэмжээний түүвэр/

өмнөх бичлэгийнхээ зарим эх сурвалжийг энд авч үзэж байна.
                                                                                                           Л. Галбаатар 
Хүний эрх, эрх чөлөөтэй холбогдох олон улсын 4 суурь баримт бичиг бий[1]. Эдгээр нь:
Хүний эрхийн түгээмэл тунхаглал
/1948 оны 12 сарын 10-нд НҮБ-аас батлан гаргасан-UDHR-Universial Declaration of Human Rights/,
Иргэний ба улс төрийн эрхийн тухай олон улсын пакт
/НҮБ, 1966-ICCPR/
Иргэний ба улс төрийн эрхийн тухай олон улсын пактын нэмэлт протокол
/НҮБ, 1966-ICCPR-OP/,
Эдийн засаг, нийгэм, соёлын эрхийн тухай олон улсын пакт
/НҮБ, 1966-ICESCR/юм.
Хүний эрхийн түгээмэл тунхаглалын, 19 дүгээр зүйлд

“Хүн бүр өөрийн үзэл бодолтой байх, түүнийгээ чөлөөтэй илэрхийлэх эрхтэй; энэхүү эрхэнд үзэл бодлоо ямар ч хорио саадгүй баримтлах эрх чөлөө, үзэл санаа, мэдээллийг улсын хилийн заагаар үл хязгаарлан аливаа арга замаар эрж сурвалжлах, хүлээж авах, түгээн дэлгэрүүлэх эрх чөлөө багтана”.
29 дүгээр зүйлд
2. Хүн бүр эрх, эрх чөлөөгөө эдлэхдээ гагцхүү бусдын эрх, эрх чөлөөг зохих ёсоор хүлээн зөвшөөрч хүндлэх, мөн ардчилсан нийгмийн ёс суртахууны шударга шаардлага, нийгмийн хэв журам, ерөнхий сайн сайхан байдлыг хангах үүднээс хуульчлан тогтоосноос өөр хязгаарлалтад өртөгдөх ёсгүй”.

Монгол Улсын 1974 онд нэгдэн орсон Иргэний болон Улс төрийн эрхийн тухай олон улсын Пактын 19-р зүйлд

“Хүн бүр өөрийн үзэл бодлыг чөлөөтэй хөндлөнгийн шахалтгүй баримтлах эрхтэй. Хүн бүр үзэл бодлоо чөлөөтэй илэрхийлэх эрхтэй. Энэ эрх нь төрөл бүрийн мэдээлэл болон үзэл санааг улсын хил хязгаар үл харгалзан амаар, бичгээр буюу хэвлэлээр, эсхүл уран сайхны, түүнчлэн өөрийн сонгосон бусад аргаар чөлөөтэй эрж хайх, хүлээн авах, түгээх эрх чөлөө багтана.

Энэхүү зүйлд дурдсан эрхийг эдлэх нь онцгой үүрэг, хариуцлагыг ноогдуулна. Энэ нь гагцхүү хуулиар тогтоосон зарим хязгаарлалттай холбоотой бөгөөд тэдгээр нь:
а. Бусдын эрх, алдар хүндийг хүндэтгэх

б. Үндэсний аюулгүй байдал, нийгмийн хэв журам, хүн амын эрүүл мэнд буюу ёс суртахууныг хамгаалах зайлшгүй шаардлага

хамаарагдана
[2].

Монгол Улсын Үндсэн хуулийн 16-р зүйлд

16/ Монгол Улсын иргэн дараах эрх, эрх чөлөөг баталгаатай эдэлнэ:

Итгэл үнэмшилтэй байх, үзэл бодлоо чөлөөтэй илэрхийлэх, үг хэлэх, хэвлэн нийтлэх, тайван жагсаал, цуглаан хийх эрх чөлөөтэй.

19-р зүйлийн 3-д
Хүн эрх, эрх чөлөөгөө эдлэхдээ үндэсний аюулгүй байдал, бусад хүний эрх, эрх чөлөөг хохироож, нийгмийн хэв журмыг гажуудуулж болохгүй.

гэжээ. 

Дээрх журамд шууд ишлэсэн хуулиудын холбогдох зүйлтэй танилцая.

3.1 Садар самуун явдал
A. Садар самуун явдалтай тэмцэх тухай хуулийн 3 дугаар зүйл 3.1.1, 3.1.2 болон 5 дугаар зүйл 5.1, 5.2-ийн дагуу садар самууныг илэрхийлсэн;

Садар самуун явдалтай тэмцэх тухай хууль, 1998
3.1. Энэ хуульд хэрэглэсэн дараахь нэр томъёог дор дурдсан утгаар ойлгоно:
3.1.1. "садар самууныг сурталчлах" гэж бэлгийн дур хүслийг өдөөх зорилгоор хурьцал үйлдэхийг болон хүний бэлэг эрхтнийг илтээр хэвлэл, ном зохиол, кино, дүрс, дуу авианы бичлэг болон бусад хэлбэрээр уншуулах, сонсгох, үзүүлэхийг;
3.1.2. "садар самуун явдал" гэж биеэ үнэлж явалдах, түүнд бусдыг уруу татах, биеэ үнэлэхийг зохион байгуулах, зуучлах, түүнчлэн садар самууныг сурталчлахыг;

5.1. Хэвлэл, мэдээллийн хэрэгслээр садар самууныг сурталчлахыг хоиглоно.
5.2. Садар самууныг сурталчилсан хэвлэл, ном зохиол, зураг, кино, дүрс бичлэг, бусад зүйлийг бэлтгэх, тараах, борлуулах, энэ зорилгоор хадгалахыг хориглоно.

3.2 Хүчирхийлэл
A. Гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх тухай хуулийн 11 дүгээр зүйл 11.4- д заасан зүйлсийг илэрхийлсэн;
Б. Эрүүгийн хуулийн 178 дугаар зүйлийн дагуу терроризмийг дэмжсэн;
B. Эрүүгийн хуулийн 144 дүгаар зүйлийн дагуу шашны харгис үзэл номлолыг
сурталчилсан;
Г. Үндэсний аюулгүй байдлын тухай хуулийн 3 дугаар зүйл 3.1-д заасан үндэсний язгуур ашиг сонирхолд харшилсан;

Гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх тухай хууль, 1997

11 дүгээр зүйл. Гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх талаархи хэвлэл, мэдээллийн хэрэгслийн хүлээх үүрэг

11.4. Хэвлэл, мэдээллийн хэрэгслээр хүчирхийлэл, аллага хядлага, садар самуун, гэмт хэрэг үйлдэхийг өөгшүүлэн сурталчилсан, гэмт хэрэг үйлдэх аргыг нарийвчлан харуулсан нийтлэл, нэвтрүүлэг хийхийг хориглоно.
11.5. Шүүхээр гэм буруутай нь нотлогдоогүй байхад хэнийг ч гэм буруутай гэж хэвлэл, мэдээллийн хэрэгслээр мэдээлэхийг хориглоно.

Эрүүгийн хууль, 2002
123 дугаар зүйл.Садар самууныг сурталчлах

123.1 Садар самууныг сурталчилсан хэвлэл , ном зохиол , зураг , кино , дүрс бичлэг, бусад зүйлсийг бэлтгэсэн, тараасан, борлуулсан, нийтэд үзүүлсэн, энэ зорилгоор улсын хилээр нэвтрүүлсэн бол хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг гучин нэгээс тавь дахин нэмэгдүүлсэнтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр торгох, эсхүл нэгээс гурван сар хүртэл хугацаагаар баривчлах ял шийтгэнэ.
123.2. Энэ хэрэгт арван зургаан насанд хүрээгүй хүнийг татан оролцуулсан бол хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг далан нэгээс нэг зуу дахин нэмэгдүүлсэнтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр торгох, эсхүл гурваас дээш зургаан сар хүртэл хугацаагаар баривчлах ял шийтгэнэ.

144 дүгээр зүйл.Шашны харгис үзэл номлол сурталчлах, тараах

144.1.Шашны харгис үзэл номлолыг санаатай сурталчилсан буюу тараасан бол хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг таваас тавь дахин нэмэгдүүлсэнтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр торгох, эсхүл нэгээс гурван сар хүртэл хугацаагаар баривчлах ял шийтгэнэ.
144.2.Энэ хэргийг давтан үйлдсэн бол хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг тавин нэгээс нэг зуу дахин нэмэгдүүлсэнтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр торгох, эсхүл хоёр жил хүртэл хугацаагаар хорих ял шийтгэнэ.

1783 дугаар зүйл. Терроризмыг сурталчлах

1783.1.Терроризмыг сурталчилсан, террорист ажиллагаа явуулах, түүнд оролцохыг нийтэд уриалсан, өдөөн хатгасан, албадсан, энэ чиглэлээр сурталчилгааны материал бэлтгэсэн, тараасан бол хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг таваас тавь дахин нэмэгдүүлсэнтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр торгох, эсхүл нэгээс гурван сар хүртэл хугацаагаар баривчлах ял шийтгэнэ.
1783.2.Терроризмыг сурталчлах гэмт хэргийг давтан, хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэл, холбоо, цахим сүлжээ ашиглаж үйлдсэн бол гурваас дээш зургаан сар хүртэл хугацаагаар баривчлах, эсхүл гурван жил хүртэл хугацаагаар хорих ял шийтгэнэ.

Үндэсний аюулгүй байдлын тухай хууль, 2001
3.1. “Үндэсний аюулгүй байдал” гэж /цаашид “үндэсний аюулгүй байдал” гэнэ/ Монгол Улсын үндэсний язгуур ашиг сонирхлыг хангах гадаад, дотоод таатай нөхцөл баталгаатай хангагдсан байдлыг хэлнэ.

6 дугаар зүйл. Үндэсний аюулгүй байдлыг хангах тогтолцооны бүтэц

6.1. Үндэсний аюулгүй байдлыг хангах тогтолцоо нь Монгол Улсын Их Хурал, Монгол Улсын Ерөнхийлөгч, түүний тэргүүлсэн Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөл /цаашид “Зөвлөл” гэх/, Засгийн газар, үндэсний аюулгүй байдлыг хангах чиг үүрэгтэй төрийн байгууллага, орон нутгийн өөрөө удирдах байгууллага болон холбогдох албан тушаалтнаас бүрдэнэ.
6.2. Хууль тогтоох, гүйцэтгэх, шүүх эрх мэдлийг хэрэгжүүлэгч байгууллагууд, нутгийн өөрөө удирдах байгууллагууд нь үндэсний аюулгүй байдлыг хангах зорилтыг Монгол Улсын Үндсэн хууль, энэ хууль болон бусад хууль тогтоомжид нийцүүлэн, тус тусын бүрэн эрхийн хүрээнд хэрэгжүүлэх үүрэгтэй.

3.3 Хууль бус зар сурталчилгаа
A. Зар сурталчилгааны тухай хуулийн 6-р зүйлийн 6.5.5, 6.5.7, 6.5.8 болон 7-р зүйлд заасан зар сурталчилгааг агуулсан;

Зар сурталчилгааны тухай хууль, 2002
6.5.Зар сурталчилгаа бүтээх, түгээхэд дараах зүйлийг хориглоно:
6.5.5.Монгол Улсын хууль тогтоомжийг зөрчих үйлдэл, үйл ажиллагаанд хүргэж болох зар сурталчилгааг;
6.5.7.айдас төрүүлэх, хүчирхийлэл, садар самуунд уруу татах, түүнчлэн хүний амь нас, эрүүл мэнд, аюулгүй байдалд гэм хор учруулах үйлдэл, үйл ажиллагаанд хүргэж болох зар сурталчилгааг;
6.5.8.хуулиар сурталчлахыг хориглосон бараа, ажил, үйлчилгээг сурталчилах.

3.4 Хүүхдэд хортой контент
A. Садар самуун явдалтай тэмцэх тухай хуулийн 7 дугаар зүйл 7.2.3-ийн дагуу
эротик зүйлсийг илэрхийлсэн;
Б. Хүүхдийн эрхийг хамгаалах тухай хуулийн 13 дугаар зүйл 1.6-ийн дагуу
хүүхдийн хүмүүжил, ёс суртахуунд сөрөг нөлөө үзүүлсэн;
B. Хүүхдийн эрхийг хамгаалах тухай хуулийн 6 дугаар зүйл 5-д заасан зүйлсийг
илэрхийлсэн;

Садар самуун явдалтай тэмцэх тухай хууль, 1998
7.2. Эротик хэвлэл, ном зохиол, дүрс бичлэгийг худалдахад дараахь зүйлийг хориглоно:
7.2.3. 18 насанд хүрээгүй хүнээр худалдуулах, 18 насанд хүрээгүй хүнд худалдах.
8.1. Эротик кино, дүрс бичлэг, жүжиг, бүжиг, тайчих урлаг, үзүүлэх тоглолт, уралдаан, тэмцээн бусад үзвэрийг үзүүлэхэд дараахь зүйлийг хориглоно:
8.1.3. 18 насанд хүрээгүй хүнд үзүүлэх.

Хүүхдийн эрхийг хамгаалах тухай хууль, 1996
13 дугаар зүйл. Иргэн, аж ахуйн нэгж, байгууллагын үүрэг

  1. Иргэн, аж ахуйн нэгж, байгууллага хүүхдийн эрхийг хамгаалах талаар дараахь үүрэг хүлээнэ:
6/ хүүхдийн хөгжилд хохирол учруулах үйлдвэрлэл, худалдаа, үйлчилгээ эрхлэх, хүмүүжил, ёс суртахуунд нь сөрөг нөлөө үзүүлэх мэдээлэл тараах, хүчирхийлэл, садар самууныг сурталчлах зэрэг үйл ажиллагаа явуулахгүй байх;

6 дугаар зүйл. Хүүхдийн хөгжих эрх

5. Хүүхэд чөлөөтэй бодож сэтгэх, мэдээлэл хайх хүлээн авах эрхтэй. Хүүхдэд үндэсний аюулгүй байдлын эсрэг үйл ажиллагаа явуулах, терроризм болон бусад гэмт хэрэг, садар самуун, хүчирхийллийг сурталчлах, түүнчлэн эцэг эх, асран хамгаалагч, харгалзан дэмжигч болон хүүхэд өөрөө хүсээгүй бол хүүхдийг сурталчилгаанд ашиглахыг хориглоно.

3.5 Ёс зүйгүй хэллэг
A. Улсын Их Хурлын 2010 оны 48-р тогтоолын хавсралтаар батлагдсан “Монгол Улсын үндэсний аюулгүй байдлын үзэл баримтлал”-ын 3.6.1.2-д заасан “дайсагнал, ялгаварлан гадуурхах үзэл, үзэн ядалтыг сурталчилсан, дэмжсэн сурталчилгаа, мэдээлэл”-ийг илэрхийлсэн;

Монгол Улсын Их Хурлын 2010 оны 48 дугаар тогтоолын хавсралт

МОНГОЛ УЛСЫН ҮНДЭСНИЙ АЮУЛГҮЙ БАЙДЛЫН ҮЗЭЛ БАРИМТЛАЛ

ГУРАВ.ҮНДЭСНИЙ АЮУЛГҮЙ БАЙДЛЫН БҮРЭЛДЭХҮҮН ХЭСЭГ, ХАНГАХ АРГА ЗАМ
3.6.Мэдээллийн аюулгүй байдал
Мэдээллийн салбарт үндэсний ашиг сонирхлыг хамгаалах, төр, иргэн, хувийн хэвшлийн мэдээллийн бүрэн бүтэн, нууцлагдсан, хүртээмжтэй байдлыг баталгаажуулах нь мэдээллийн аюулгүй байдлыг хангах үндэс мөн.

3.6.1.Мэдээллийн салбарт үндэсний ашиг сонирхлыг хамгаалах
3.6.1.1.Үндэсний аюулгүй байдлыг хангах, улс орны хөгжлийг дэмжих, үндэсний үнэт зүйлийг хэвшүүлэх, нийгмийн оюун санааг төлөвшүүлэхэд мэдээлэл, мэдээллийн аюулгүй байдал нэн чухал ач холбогдолтой.
3.6.1.2.Нийгмийн сэтгэл зүй, тогтвортой байдал, хувь хүний ухамсар, ёс зүйд хөндлөнгөөс нөлөөлөх оролдлогыг хязгаарлана. Дайсагнал, ялгаварлан гадуурхах үзэл, үзэн ядалтыг сурталчилсан, дэмжсэн сурталчилгаа, мэдээллийг таслан зогсоох, саармагжуулах чадавхийг бий болгож, үл зөвшөөрөх сэтгэхүйг нийгэмд төлөвшүүлнэ.

3.6.1.11.Кибер орчин дахь гэмт явдалтай тэмцэх, аливаа гэмт хэргийг илрүүлэх, нотлоход тооцоолох хэрэгслийн криминалистик техникийн шинжилгээ ашиглах үндэсний чадавхийг бий болгоно.
3.6.1.12.Мэдээллийн аюулгүй байдлыг хангах, мэдээллийн орчинд сөргөлдөх аюулаас сэргийлэх, кибер орчин дахь гэмт явдалтай тэмцэх чиглэлд олон улсын хамтын ажиллагааг өргөжүүлэн хөгжүүлнэ.

4.2.2.Хууль тогтоох, гүйцэтгэх, шүүх эрх мэдлийг хэрэгжүүлэгч байгууллагууд, нутгийн өөрөө удирдах ёсны байгууллагууд нь энэхүү үзэл баримтлалын үзэл санааг Монгол Улсын Үндсэн хууль, хууль тогтоомж болон эрх зүйн бусад холбогдох шийдвэрээр бэхжүүлж, тус тусын эрх хэмжээний дотор хэрэгжүүлэх үүрэгтэй.
4.2.3.Монгол Улсын иргэд, иргэний нийгмийн байгууллагууд үндэсний аюулгүй байдлыг хангах тухай хууль тогтоомж, энэхүү үзэл баримтлалыг чанд мөрдлөг болгож, тэдгээрийг хэрэгжүүлэхэд идэвхтэй оролцоно.
Миний хувьд тус журамд ишлээгүй холбогдох хэм хэмжээг дор танилцуулж байна.
Зохиогчийн эрх болон түүнд хамаарах эрхийн тухай хууль, 2006
25 дугаар зүйл. Интернетэд зохиогчийн эрхийг хамгаалах

25.1.Интернетийн үйлчилгээ түгээгч нь өөрийн серверт байршуулсан вэб хуудсанд зохиогчийн эрхийн зөрчил гаргахгүй байх, зохиогч болон эрх эзэмшигчийг эрхээ хэрэгжүүлэх боломжоор хангах үүрэгтэй.
25.2.Интернетийн үйлчилгээ түгээгч нь зохиогч болон зохиогчийн эрхэд хамаарах эрх эзэмшигчийн эрх зөрчигдөж байгаа тухай мэдэээллийг хүлээн авах нөхцөлийг бүрдүүлэх, зөрчлийн тухай мэдэгдсэн даруй тухайн вэб хуудсыг хаах үүрэг хүлээнэ.
25.3.Энэ хуулийн 25.1, 25.2 дахь хэсэгт заасан үүргээ биелүүлээгүй интернетийн үйлчилгээ түгээгчид шүүгч, улсын байцаагч энэ хуульд заасан хариуцлага ногдуулна.
25.4.Вэб хуудсыг хаасантай холбоотой маргааныг шүүх шийдвэрлэнэ.

Засгийн газрын 2010 оны 141 дүгээр тогтоолын 2 дугаар хавсралт
Мэдээллийн аюулгүй байдлыг хангах үндэсний хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх арга хэмжээний төлөвлөгөө
Зорилт 2. Мэдээллийн эмзэг байдлыг бууруулах, хариу үйлдэл хийх тогтолцоог бүрдүүлэх зорилтын хүрээнд дараах арга хэмжээг хэрэгжүүлнэ:

Зорилт
Хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх арга хэмжээ, хугацаа
Хүрэх үр дүн
Хариуцах байгууллага
Шалгуур үзүүлэлт
Хөрөнгийн эх үүсвэр, хэмжээ (сая.төг)
4
Интернэтийн аюулгүй байдлыг хангах
Интернэт ашиглан гэмт хэрэг үйлдэх, садар самуун, хүчирхийлэл  зэрэг зүй бус үзэгдлийг сурталчлах, ёс бус мэдээлэл, агуулга тараахаас урьдчилан сэргийлэх, дотоодын болон гадаадын байгууллагатай хамтран интернэт хостуудад шалгалтыг тогтмол хийх
(2010-2015 он)
Интернэтийн зөв, зохистой хэрэглээ бий болж вэб хуудсууд Монгол Улсын хуулийн дагуу үйл ажиллагаа явуулдаг болно

МШХХТГ,
ТЕГ,
ХХЗХ

Хууль зөрчсөн мэдээлэл бүхий вэб хуудсын тоо

Улсын төсөв
50



Хүүхдийг интернэтийн орчинд хамгаалах арга хэмжээг авах, эцэг эх, багш, сурган хүмүүжүүлэгч болзошгүй эрсдэл, аюулын талаар мэдээлэх, агуулгад хяналт хийх
(2010-2015 он)
Хүүхэд интернэтийн орчинд аюулгүй суралцах боломж бий болно

МШХХТГ,
МХЕГ

Интернэтийн орчинд хүүхдийг хамгаалах мэдээллийн болон суртал-  чилгааны арга хэмжээний тоо

Улсын төсөв
100



Интернэт хэлэлцүүлэг, чат болон бусад интернэтэд суурилсан харилцаа холбооны хэрэгсэл ашиглан хууль бус мэдээлэл тархах нөхцөлийг хаах техник, программ хангамжийн арга хэмжээ авах
(2010-2014 он)
Монгол Улсын хуулийн дагуу интернэтийн зөв хэрэглээ бий болно

МШХХТГ,
ХХЗХ

Программ техникийн арга хэмжээ авсан үзүүлэлт

Хувийн хэвшлийн хөрөнгө оруулалт
1000


Эцэст нь хэлэхэд, тус журам нь хүний эрх, эрх чөлөөг үгүйсгээгүй бөгөөд тухайн хүний эрх нь өөр нэг хүний эрхээр хязгаарлагдах ёстойг илэрхийлж байгаа юм. Зөвхөн өөрийн эрхийг зөвтгөөд бусад хүний эрхийг үгүйсгэх нь эрх-үүргийн зохистой байдлыг эмх замбараагүй болгох гэсэнтэй адил юм.



[1] “Төрийн мэдээлэл” сэтгүүлийн тусгай дугаар
[2] Монгол Улсын Гадаад Харилцааны Яам, Монгол дахь НҮБ-ын Хөгжлийн хөтөлбөр, НҮБ-ын Хүний Эрхийн Дээд Комиссарын газар. Хүний эрх- Олон Улсын гэрээ, хэлэлцээрүүдийн эмхэтгэл. УБ., 1998. 17 дахь тал.

2 comments:

Galbaatar said...

Харилцаа холбооны зохицуулах хорооны
2011 оны .... дугаар тогтоолын хавсралт

ТООН КОНТЕНТЫН ҮЙЛЧИЛГЭЭНИЙ ЗОХИЦУУЛАЛТЫН ЕРӨНХИЙ НӨХЦӨЛ ШААРДЛАГА

http://www.crc.gov.mn/file/juram/contentjuram.pdf

Galbaatar said...

“Тоон контентын үйлчилгээний зохицуулалтын ерөнхий нөхцөл шаардлага” мөрдөгдөж эхэллээ

2011 оны 3-р сарын 17, Пүрэв гариг, 04:17

“Тоон контентын үйлчилгээний зохицуулалтын ерөнхий нөхцөл шаардлага” мөрдөгдөж эхэллээ

Харилцаа холбооны зохицуулах хорооны хурлын танхимд зохион байгуулагдсан хэвлэлийн бага хурлаар...

Мэдээлэл, харилцаа холбооны технологи асар хурдтай хөгжиж, харилцаа холбооны сүлжээгээр төрөл бүрийн контент, мэдээллийг дамжуулах боломж бий болсноор олон нийтийн мэдээлэл, холбооны үйлчилгээнүүд өөр хоорондоо уялдан нэгдэж байна. Монгол Улсад харилцаа холбооны АйПи ТВ, мобайл ТВ, үүрэн холбооны 3G систем, шилэн кабелын интернэт гэх мэт шинэ шинэ технологиуд нэвтэрч эхэлснээр контентын бизнес өсөн дэвжих техник болон сүлжээний бололцоо бий боллоо. Түүнчлэн интернэт болон мобайл контент нь хүмүүсийн өдөр тутмын хэрэглээ болсон бөгөөд ялангуяа өсвөр насныхан ихээхэн хэрэглэдэг нь судалгаагаар тогтоогдсон тул олон улсад контентын асуудалд анхаарал хандуулан зохицуулалт хийж эхэлсэн байна.

2011 оны 1 дүгээр сард Аж ахуйн үйл ажиллагааны тусгай зөвшөөрлийн тухай хуулийн 15.16.3-д “Контентын үйлчилгээ эрхлэх” заалт нэмэгдсэний дагуу харилцаа холбооны зохицуулах хорооны зүгээс контентын бизнесийн хөгжлийг дэмжих, контентын бизнест оролцож буй оролцогчдын хоорондын харилцааг зохицуулах, шударга өрсөлдөөнийг дэмжих болон нийгэмд үзүүлэх сөрөг нөлөөг арилгах зорилгоор 2011 оны 2-р сарын 24-ны хорооны 2-р хуралдаанаар “Тоон контентын үйлчилгээний зохицуулалтын ерөнхий нөхцөл шаардлага”-ыг хэлэлцэн баталлаа.

Тус хороо нь энэхүү зохицуулалтын ерөнхий нөхцөл шаардлагыг боловсруулахдаа удаа дараагийн хэлэлцүүлгийг олон нийт, вэб сайт, үйлчилгээ эрхлэгч болон холбогдох байгууллагуудын дунд хийн саналыг авч тусгасан болно. Түүнчлэн энэхүү зохицуулалтын баримт бичгийг гаргахад Австрали, Малайз, Сингапур, Солонгос, Япон зэрэг улсын холбогдох зохицуулалтын баримт бичгүүдийг судалсан билээ.

Тус журмын дагуу дуу хөгжим, кино, зураг гэх мэт бүтээлийг тоон хэлбэрт хувирган харилцаа холбооны сүлжээ ашиглан бизнес хийж буй контентийн үйлчилгээ эрхлэгчид тусгай зөвшөөрөл олгох болсон бөгөөд вэб сайтын хэрэглэгчийн хандалтын дундаж нь нэг сарын хугацаанд өдөрт гурван мянгаас давсан тохиолдолд Зохицуулах хороонд бүртгүүлэхээр болсон билээ.

“Тоон контентын үйлчилгээний зохицуулалтын ерөнхий нөхцөл шаардлага”-д дараах зүйлс багтсан болно. Үүнд:

* Хуулиар хориглосон контентын төрлийг тодорхойлсон
* Оюуны өмчийн талаарх хууль тогтоомжийг мөрдөхөөр болсон
* Хориотой үгсийн сан бий болгон вэб сайтын үйл ажиллагаанд нэвтрүүлэхээр болсон
* Үйлчилгээ эрхлэгчид өрх гэр, интернэт кафед хэрэглэгчийн шүүлтүүр програм санал болгохоор болсон.
* Хуулиар хориглосон контентыг 24 цагийн дотор арилгах үүргийг контент агрегаторд хүлээлгэж өгсөн
* Контентын үйлчилгээнээс авах орлогын хувийг мобайл оператор 10-20 хувь, агрегатор 80-90 хувийг авахаар зааж өгсөн. Энэ нь мобайл контентын хөгжлийг дэмжих заалт болсон гэж үзэж байна.

Харилцаа Холбооны Зохицуулах Хороо
http://crc.gov.mn/index.php?option=com_content&view=article&id=176:2011-03-17-04-20-09&catid=56:2010-05-03-17-34-52&Itemid=105